Бактериялар — Жердин Көзгө Көрүнбөгөн Жашоочулары
Биздин планетадагы эң кичинекей тирүү жандыктарды изилдөө
🔄 Өткөндү Эстейли
Сен мурунтан эле бардык тирүү жандыктар клеткалардан турарын жана өтө кичинекей нерселерди көрүү үчүн микроскопторду колдоноорубузду билесиң. Ошондой эле тирүү табияттын дүйнөлөрү — өсүмдүктөр, жаныбарлар жана козу карындар жөнүндө үйрөнгөнсүң. Бүгүн биз тирүү жандыктардын таптакыр башка тобу менен таанышабыз: бактериялар!
🔬 Бактериялар деген эмне?
Бактериялар (жекелик: бактерия) — бир клеткалуу организмдер, башкача айтканда бир гана бир клеткадан турган тирүү жандыктар. Алар микроорганизмдердин (ошондой эле микробдор деп аталат) бир түрү, башкача айтканда аларды чоңойтуусуз көрүү мүмкүн эмес.
Бактерияларды чындап өзгөчө кылган нерсе — алардын клетка түзүлүшү. Өсүмдүк жана жаныбар клеткаларында ДНКны сактаган ядро — «башкаруу борбору» бар экенин эстейсиңби? Бактерияларда ядро ЖОК. Алардын ДНКсы клетканын ичинде эркин калкып жүрөт. Илимпоздор ядросу жок организмдерди прокариоттор деп аташат.
| Өзгөчөлүк | Бактерия клеткасы | Өсүмдүк / Жаныбар клеткасы |
|---|---|---|
| Ядро | ❌ Жок | ✅ Бар |
| Клетка дубалы | ✅ Бар | Өсүмдүктөр ✅ / Жаныбарлар ❌ |
| Клетка мембранасы | ✅ Бар | ✅ Бар |
| Клеткалардын саны | Бир (бир клеткалуу) | Адатта көп (көп клеткалуу) |
| Өлчөмү | Өтө кичинекей (0,5–10 мкм) | Алда канча чоңураак (10–100 мкм) |
