🐛 Курт-камалактар: Жердеги эң ар түрдүү жаныбарлар
Киришүүбүздү улантып — Insecta классынын түзүлүшүн, жашоо циклдерин, ар түрдүүлүгүн жана экологиялык маанисин тереңирээк изилдейли.
🔄 Өткөн сабактан эстеп көрөлү
Мурунку сабагыбызда курт-камалактарды муунак буттуулар тибинин бир бөлүгү катары кыскача тааныштырган элек. Алардын муунактуу буттары, сырткы скелети жана сегменттүү денеси бар экенин үйрөнгөнсүңөр. Эми курт-камалактарды кеңири изилдейли!
1. Курт-камалак деген так эмне?
Курт-камалактар (латынча insectum, "бөлүктөргө бөлүнгөн" дегенди билдирет) — Insecta классына таандык алты буттуу омурткасыз жаныбарлар. Алар Arthropoda (Муунак буттуулар) тибиндеги эң чоң топ.
Бардык курт-камалактарда төмөнкү жалпы белгилер бар:
- Хитиндүү сырткы скелет — хитинден (бекем полисахарид) жасалган катуу сырткы каптоо
- Үч бөлүктүү дене: баш, көкүрөк жана курсак
- Үч жуп муунактуу бут (жалпысынан 6 бут)
- Көптөгөн кичинекей линзалардан турган татаал (фасеткалуу) көздөр
- Бир жуп муруттар (антенналар)
🕷️ Курт-камалакпы же ЭМЕСПИ?
| Организм | Буттар | Дене бөлүктөрү | Курт-камалакпы? |
|---|---|---|---|
| 🐝 Аары | 6 | 3 | ✅ Ооба |
| 🦋 Көпөлөк | 6 | 3 | ✅ Ооба |
| 🕷️ Жөргөмүш | 8 | 2 | ❌ Жок |
| 🦂 Чаян | 8 | 2 | ❌ Жок |
| 🐜 Кумурска | 6 | 3 | ✅ Ооба |
| Көп аяктуу (кыркаяк) | 30–354 | Көп | ❌ Жок |
| 🦗 Чегиртке | 6 | 3 | ✅ Ооба |
Жөргөмүштөр, кенелер, чаяндар жана кыркаяктар муунак буттуулар, бирок алар курт-камалак эмес. Кыркаяктардын алты буттан алда канча көп буту бар!