ДНК чечмелениши: Далилдерден колдонууга чейин
ДНКнын генетикалык материал катары ачылышынан заманбап молекулалык колдонууларга чейинки жолду изилдөө
1. Далилдер: ДНК генетикалык материал катары
Тарыхый эксперименттер
ДНКнын тукум куучулук молекуласы катары аныкталышы дароо болгон эмес. Бир нече маанилүү эксперименттер далилдерди берди:
Гриффиттин трансформация эксперименти (1928)
Фредерик Гриффит "трансформациялоочу фактор" вируленттүү эмес (R-штамм) Streptococcus pneumoniae бактериясын вируленттүү (S-штамм) бактерияга айландыра аларын көрсөттү. Ысытылып өлтүрүлгөн S-штамм тирүү R-штамм менен аралаштырылганда, чычкандар өлдү — бул генетикалык маалымат берилгенин көрсөттү.
- S-штамм (жылмакай): Вируленттүү, полисахарид капсуласы бар
- R-штамм (бүдүр): Вируленттүү эмес, капсуласы жок
- Негизги табылга: Өлгөн S-штаммдан бир нерсе тирүү R-штаммды туруктуу трансформациялады
Эйвери-Маклеод-Маккарти эксперименти (1944)
Освальд Эйвери жана анын кесиптештери трансформациялоочу факторду ДНК деп аныкташты. Алар S-штамм экстрактындагы белокторду (протеаза менен), РНКны (РНаза менен) жана ДНКны (ДНаза менен) системалуу түрдө жок кылышты:
- Протеаза менен иштетүү → Трансформация дагы эле болду
- РНаза менен иштетүү → Трансформация дагы эле болду
- ДНаза менен иштетүү → Трансформация токтотулду
Корутунду: ДНК трансформациялоочу фактор — генетикалык маалыматты ташуучу молекула.
Херши-Чейз эксперименти (1952)
Альфред Херши жана Марта Чейз бактериофаг T2 жана радиоактивдүү белгилөөнү колдонуп, ДНКнын генетикалык материал экенин тастыкташты:
- 32P менен белгиленген ДНК (фосфор ДНКда бар, бирок белокто жок)
- 35S менен белгиленген белок (күкүрт белокто бар, бирок ДНКда жок)
- Инфекция жана аралаштыруудан кийин: 32P бактериянын ичинде табылды; 35S сыртында калды
Корутунду: Белок эмес, ДНК бактерия клеткасына кирип, фагдын көбөйүшүн башкарат.