Клетка мембраналары жана транспорт
Бул сабак молекулалык механизмдерди, клетканын жүрүм-турумун жана биологиялык далилдерди байланыштырат. Өзүнчө терминдерди жаттабай, эмне өзгөргөнүн, эмне өлчөнгөнүн, процесс кайда жүргөнүн жана натыйжа тирүү система үчүн эмне себептен маанилүү экенин түшүнүү керек.
Негизги идея
Динамикалык фосфолипиддик кош катмарда ар түрдүү кызматтагы белоктор, холестерин жана көмүрсулар бар. Майда уюлсуз молекулалар транспорт белогу же АТФсыз концентрация градиенти боюнча жылат.
Окуу максаттары
- Суюк-мозаикалык мембрана: Динамикалык фосфолипиддик кош катмарда ар түрдүү кызматтагы белоктор, холестерин жана көмүрсулар бар.
- Жөнөкөй диффузия: Майда уюлсуз молекулалар транспорт белогу же АТФсыз концентрация градиенти боюнча жылат.
- Осмос: Суу тандалма өткөргүч мембрана аркылуу суу потенциалы төмөн тарапка өтөт.
- Жеңилдетилген диффузия: Каналдар жана ташуучулар белгилүү уюлдуу же заряддуу заттарды АТФсыз градиент боюнча өткөрөт.
- Активдүү транспорт: Ташуучу белоктор энергия колдонуп, заттарды электрохимиялык градиентке каршы жылдырат.
Негизги түшүнүктөр
1. Суюк-мозаикалык мембрана
Динамикалык фосфолипиддик кош катмарда ар түрдүү кызматтагы белоктор, холестерин жана көмүрсулар бар.
Байкоо же колдонуу: Компоненттер мембрана бетинде жылса да, кош катмар натыйжалуу чек бойдон калат.
2. Жөнөкөй диффузия
Майда уюлсуз молекулалар транспорт белогу же АТФсыз концентрация градиенти боюнча жылат.
Байкоо же колдонуу: Кычкылтек мембранадан жогорку концентрациядан төмөнкүгө өтөт.