Көмүрсулар жана липиддер
Бул сабак молекулалык механизмдерди, клетканын жүрүм-турумун жана биологиялык далилдерди байланыштырат. Өзүнчө терминдерди жаттабай, эмне өзгөргөнүн, эмне өлчөнгөнүн, процесс кайда жүргөнүн жана натыйжа тирүү система үчүн эмне себептен маанилүү экенин түшүнүү керек.
Негизги идея
Глюкоза сыяктуу жөнөкөй канттар дем алуу жана биосинтез үчүн колдонулган көмүрсунун майда бирдиктери. Гликозиддик байланыштар көп моносахаридди крахмал, гликоген же целлюлозага бириктирет.
Окуу максаттары
- Моносахариддер: Глюкоза сыяктуу жөнөкөй канттар дем алуу жана биосинтез үчүн колдонулган көмүрсунун майда бирдиктери.
- Полисахариддер: Гликозиддик байланыштар көп моносахаридди крахмал, гликоген же целлюлозага бириктирет.
- Триглицериддер: Триглицерид глицерин жана үч май кислотасынан түзүлүп, концентрацияланган химиялык энергияны сактайт.
- Каныккан жана каныкпаган майлар: Май кислоталарындагы кош байланыштар ийилүүнү пайда кылып, таңгакталууга жана эрүү касиетине таасир берет.
- Фосфолипиддер: Гидрофилдүү фосфат башы менен гидрофобдуу куйруктар фосфолипиддерди кош катмарга чогултат.
Негизги түшүнүктөр
1. Моносахариддер
Глюкоза сыяктуу жөнөкөй канттар дем алуу жана биосинтез үчүн колдонулган көмүрсунун майда бирдиктери.
Байкоо же колдонуу: Глюкоза клеткалык дем алууга кирет же башка глюкоза бирдиктери менен кошулат.
2. Полисахариддер
Гликозиддик байланыштар көп моносахаридди крахмал, гликоген же целлюлозага бириктирет.
Байкоо же колдонуу: Өсүмдүктөр глюкозаны крахмал түрүндө сактап, клетка дубалын целлюлозадан курат.