Клетка мембраналары жана транспорт
Эми негизги бөлүктөрдү атап, механизмди кадам сайын түшүндүрүп, байкоону чечмелеп жана жакын түшүнүктөрдү айырмалай аласыз.
Негизги идея
Динамикалык фосфолипиддик кош катмарда ар түрдүү кызматтагы белоктор, холестерин жана көмүрсулар бар. Майда уюлсуз молекулалар транспорт белогу же АТФсыз концентрация градиенти боюнча жылат.
Окуу максаттары
- Суюк-мозаикалык мембрана: Динамикалык фосфолипиддик кош катмарда ар түрдүү кызматтагы белоктор, холестерин жана көмүрсулар бар.
- Жөнөкөй диффузия: Майда уюлсуз молекулалар транспорт белогу же АТФсыз концентрация градиенти боюнча жылат.
- Осмос: Суу тандалма өткөргүч мембрана аркылуу суу потенциалы төмөн тарапка өтөт.
- Жеңилдетилген диффузия: Каналдар жана ташуучулар уюлдуу же заряддуу заттарды АТФсыз градиент боюнча өткөрөт.
- Активдүү транспорт: Ташуучу белоктор энергия колдонуп, заттарды электрохимиялык градиентке каршы жылдырат.
Негизги түшүнүктөр
1. Суюк-мозаикалык мембрана
Динамикалык фосфолипиддик кош катмарда ар түрдүү кызматтагы белоктор, холестерин жана көмүрсулар бар.
Байкоо: Компоненттер мембрана бетинде жылса да, кош катмар натыйжалуу чек бойдон калат.
2. Жөнөкөй диффузия
Майда уюлсуз молекулалар транспорт белогу же АТФсыз концентрация градиенти боюнча жылат.
Байкоо: Кычкылтек мембранадан жогорку концентрациядан төмөнкүгө өтөт.
3. Осмос
Суу тандалма өткөргүч мембрана аркылуу суу потенциалы төмөн тарапка өтөт.
Байкоо: Сырттагы эриген заттын концентрациясы башка болсо, клетка суу алат же жоготот.