Көмүртек, кремний, силикаттар жана материалдар
Байланыш жана узак тартип өзгөргөндө бир эле элементтер таптакыр башка касиет берет.
1. Көмүртек түзүлүштөрү
Көмүртек күчтүү коваленттик байланыш жана көп аллотроп түзөт. Алмазда ар бир көмүртек төрт кошуна менен тетраэдрдик байланышып, 3D тор түзөт; бул катуулук, жогорку эрүү температурасы, электр изоляциясы жана морттук берет. Графитте ар бир көмүртек тегиз алты бурчтуу катмарда үч кошуна менен байланышат. Делокалдашкан электрондор катмардын ичинде өтөт, катмарлар арасындагы алсыз күчтөр жылышууга мүмкүндүк берет. Графен — ушундай бир барак, тегиздикте бекем жана өткөргүч.
2. Кремний жана жарым өткөргүч
Кристалл кремний тетраэдрдик торго ээ, бирок валенттик зона менен өткөрүмдүүлүк зонасынын ортосунда кичине энергиялык ажырым бар. Жылуулук же донор жана акцептор атомдорун көзөмөлдүү кошуу заряд ташуучулардын санын өзгөртөт. Кремний металл эмес: өткөрүмдүүлүгү төмөн жана температура менен легирлөөгө күчтүү көз каранды.