Күчтөр жана жүктөр: курулмалар түртүүнү жана тартууну кантип «сезет»
Ар бир көпүрө, имарат, отургуч жана сөөк дайыма түртүлүп жана тартылып турат. Эгер биз аны бекем турушун жана сынбашын кааласак, адегенде анын ичинен өтүп жаткан көзгө көрүнбөгөн күчтөрдү түшүнүшүбүз керек. Бул сабак сизге инженерлер күн сайын колдонгон тилди жана интуицияны берет: күч деген эмне, материалга жүк түшүүнүн төрт негизги ыкмасы, жана инженерлер жүктөрдү кантип кошуп, анан курулма кулабашы үчүн коопсуздук запасын кантип киргизери.
Негизги идея жөнөкөй: курулмага буюмдун сырткы көрүнүшү маанилүү эмес — ал болгону күчтөрдү сезет. Оор адам, кар үймөгү, шамалдын соккусу жана жер титирөө — булардын баары курулмага күч түрүндө жетет, ал эми курулма ошол күчтөрдү коопсуз түрдө жерге өткөрүп берүү менен аман калат.
Бул сабактан кийин сиз эмнени жасай аласыз
- Күч деген эмне экенин жана аны кайсы бирдик менен өлчөөрүбүздү так айта аласыз.
- Каалаган нерсенин массасынан анын салмагын эсептей аласыз.
- Материалга жүк түшүүнүн төрт ыкмасын атап, тааныйсыз: чоюлуу, кысылуу, жылышуу жана буралуу — жана алардын ар бирин губка же өчүргүч менен көрсөтө аласыз.
- Эмне үчүн ийилүү чындыгында бир убакта эки күч экенин, жана бетон эмне үчүн астынан жарылаарын түшүндүрө аласыз.
- Туруктуу жүк, убактылуу жүк жана динамикалык (соккулуу) жүктү ажырата аласыз жана аларды чыныгы бөлмө үчүн кошо аласыз.
- Адамдан баштап пайдубалга чейинки жүктүн жолун сыза аласыз.
- Үзүлбөй турган тросту тандоо үчүн коопсуздук коэффициентин колдоно аласыз.