Кайталоо: циклдер
Компьютерлер бир эле нускаманы кайра-кайра көчүрбөй, ишти кантип кайталайт
Негизги идея: Компьютерлер бир эле нерсени кайра-кайра, эч чарчабай, зеригбей эң сонун кыла алат. Цикл — бул «муну дагы кыл» деп айткан акылдуу ыкма, ошондо биз бир эле нускаманы көп жолу жазбашыбыз керек.
Сабактын аягында сен:
- цикл деген эмне экенин жөнөкөй сөз менен айта аласың,
- цикл эмне үчүн нускаманы көчүрүүдөн жакшы экенин түшүндүрө аласың,
- жөнөкөй цикл схемасын окуп, канча жолу кайталанарын санай аласың.
1. Цикл деген эмне?
Цикл — бул «муну дагы кыл» деп айткан нускама. Компьютерге бир эле кадамды кайра-кайра айтуунун ордуна, аны бир жолу айтып, канча жолу кайталоону көрсөтөбүз.
Компьютер 10 жолу кол чапсын дегиң келет дейли. «Кол чап» деп он жолу удаама-удаа жазсаң болот. Иштейт, бирок көп жазуу керек! Цикл менен сен жөн гана: «10 жолу кайтала: кол чап» дейсиң. Кыска, түшүнүктүү жана өзгөртүүгө оңой.
Кайталанган сөздөр циклдин денеси деп аталат. Сан компьютерге денени канча жолу аткарууну айтат.
2. Эмне үчүн нускаманы жөн гана көчүрбөйбүз?
Сен бир эле нускаманы көп жолу көчүрсөң болмок, бирок цикл алда канча жакшы. Айырмасын кара:
| Кол менен көчүрүү | Циклди колдонуу |
|---|---|
| кол чап кол чап кол чап кол чап кол чап (...дагы 5 жолу) | 10 жолу кайтала: кол чап |
Цикл жакшы, анткени ал:
- Кыскараак — ондун ордуна бир сап.
- Ишенимдүүрөөк — кол менен көчүргөндө бирин калтырып же ашык кошуп коюшуң мүмкүн. Цикл так санайт.
- Өзгөртүүгө оңой — 10дун ордуна 100 жолу керекпи? Санды 10дон 100гө өзгөрт эле болду.