Толкун-бөлүкчө дуализми жана зат толкундары
Кванттык объекттерди классикалык бөлүкчө же классикалык толкун катары толук сүрөттөөгө болбойт. Ар башка тажрыйбалар бир кванттык сүрөттөөнүн бири-бирин толуктаган жактарын көрсөтөт.
1. Жарык фотон катары
Интерференция жана дифракция жарыктын толкундук жагын көрсөтөт, ал эми энергия жергиликтүү кванттар — фотондор аркылуу алмашат. f жыштыктагы жана λ толкун узундуктагы фотондун энергиясы E = hf = hc/λ, импульсу p = h/λ = E/c. Бул жерде h — Планк туруктуусу, c — жарык ылдамдыгы. Толкун узундугу кыска болсо, жыштык, энергия жана фотон импульсу чоң болот.
2. Фотоэлектрдик далил
Жарык ылайыктуу бетке түшкөндө фотон энергиясы чыгуу жумушу φ дан ашса гана электрондор бөлүнөт. Максималдуу кинетикалык энергия Kmax = hf − φ, босого жыштык f0 = φ/h. Босогодон жогору интенсивдүүлүктү көбөйтүү секунддагы фотондордун жана бөлүнгөн электрондордун санын көбөйтө алат, бирок ар бир фотондун энергиясын көбөйтпөйт. Жыштыкты көбөйтүү фотон энергиясын жана Kmax ты көбөйтөт.