Электромагниттик индукция: Фарадейдин закону, Ленцтин эрежеси жана уюлгу талаалар
Өзгөрүп жаткан магнит талаасы электр энергиясын кантип жаратат — ар бир генератордун негизги принциби
Негизги идея: Катушканын жанындагы кыймылсыз магнит эч нерсе жаратпайт. Бирок катушка аркылуу өткөн магнит агымы өзгөргөн заматта — магнит кыймылдагандыктан, талаа күчөгөндүктөн же катушка бурулгандыктан — электр кыймылдаткыч күч (ЭКК) пайда болуп, токту айдайт. Майкл Фарадей 1831-жылы ачкан ушул бир гана факт Токтогул ГЭСинин генераторлору, ар бир велосипед динамосу жана ар бир трансформатор кыймылды электр энергиясына кантип айландырарынын негизи.
Бул теманын аягында сиз:
- магнит агымына аныктама берип, аны B, аянт жана бурч аркылуу эсептей аласыз;
- Фарадейдин электромагниттик индукция законун, ε = −N ΔΦ/Δt, айтып, колдоно аласыз;
- Ленцтин эрежесин колдонуп, индукциялык токтун багытын таба аласыз;
- талаада кыймылдаган өткөргүчтүн ЭККсин, ε = Blv, эсептей аласыз;
- уюлгу (индукциялык) электр талаасы деген эмне экенин жана эмне үчүн ал кыймылсыз өткөргүчтө да токту айдарын түшүндүрө аласыз.