10-класс физикасы
Жарым өткөргүчтөрдө, суюктуктарда жана газдарда ток: транзисторлор, электролиз жана плазма
Электр тогу катуу заттарда, электролиттерде жана иондошкон газдарда ар башка микроскопиялык ташуучулар менен өтүп, түрдүү мыйзамченемдерди жана технологияларды жаратат.
1. Негизги ойлор жана окуу максаттары
- Жарым өткөргүчтүн өткөрүмдүүлүгү температурага, жарыкка жана башкарылган донордук же акцептордук кошулмаларга күчтүү көз каранды.
- p-n өтмөгү токту бирдей эмес өткөрүп, диоддун негизин түзөт; транзистор кичине сигнал менен чоң токту башкарат.
- Электролитте зарядды оң жана терс иондор ташыйт, электроддордо зат өтүү реакциялары жүрөт.
- Газ өткөрүшү үчүн иондошуу керек; электрондор жана иондор көчкү, жаркырама разряд, жаа же учкун жаратышы мүмкүн.
- Плазма — жамааттык электромагниттик жүрүм-туруму бар квазинейтралдуу иондошкон газ, жөн гана кадимки ысык газ эмес.
2. Физикалык модель
Электр тогу катуу заттарда, электролиттерде жана иондошкон газдарда ар башка микроскопиялык ташуучулар менен өтүп, түрдүү мыйзамченемдерди жана технологияларды жаратат.
Электр тогу катуу заттарда, электролиттерде жана иондошкон газдарда ар башка микроскопиялык ташуучулар менен өтүп, түрдүү мыйзамченемдерди жана технологияларды жаратат. Модель байкалган өзгөрүүлөрдү өлчөнүүчү чоңдуктар жана сакталуу закондору менен байланыштырат.
Байланышты колдонуудан мурда эсептөө системасы, системанын чеги, баштапкы абал жана жакындатуулар көрсөтүлөт. Жыйынтык ошол шарттар аткарылганда гана туура.