Менделдик эмес тукум куучулук
Көптөгөн белгилер жөнөкөй «доминанттуу — рецессивдүү» үлгүгө баш ийбейт. Бул сабак Менделдин идеяларын кеңейтип, аллелдердин өз ара аракетин, бир белгиге бир нече гендин жана бир нече натыйжага бир гендин таасирин көрсөтөт.
Окуу максаттары
- негизги терминдерди так аныктоо
- молекулалык, организмдик жана популяциялык далилдерди байланыштыруу
- идеяларды тааныш эмес биологиялык жагдайларда колдонуу
Негизги түшүнүктөр
Толук эмес доминанттуулукта гетерозиготанын фенотиби эки гомозиготанын фенотиптеринин ортосунда болот.
Кодоминанттуулукта гетерозиготанын фенотипинде эки башка аллель тең толук көрүнөт.
Көп аллелдүү системада популяцияда аллелдин экиден көп формасы болот, бирок бир диплоиддүү организм эң көбү экиөөнү алып жүрөт.
Полигендик тукум куучулукта бир белгиге көп ген таасир берип, көбүнчө үзгүлтүксүз өзгөрмөлүүлүк жаралат.
Плейотропияда бир ген организмдин бир нече ар башка өзгөчөлүктөрүнө таасир берет.
Эпистаз — бир гендин аллели башка гендин фенотиптик таасирин өзгөрткөн же жаап койгон өз ара аракет.
Түшүнүктөр картасы
Бул идеялар эмне үчүн маанилүү
Бул түшүнүктөр окумуштууларга далилдерди чечмелөөгө, туура текшерүүлөрдү пландоого, белгисиздикти билдирүүгө жана изилдөөдө, саламаттыкта, айыл чарбасында жана чөйрөнү башкарууда жооптуу чечим кабыл алууга жардам берет.