Түрлөр, популяциялар жана түр пайда болуу
Түр — сырткы көрүнүшү окшош организмдерге берилген жөнөкөй ат эмес. Сабак популяциялар менен генофонддорду репродуктивдик обочолонуу менен байланыштырып, ген агымынын азайышы жана ар башка тандалуу басымдары өз алдынча линияларды кантип жаратарын көрсөтөт.
Окуу максаттары
- негизги терминдерди так аныктоо
- молекулалык, организмдик жана популяциялык далилдерди байланыштыруу
- идеяларды тааныш эмес биологиялык жагдайларда колдонуу
Негизги түшүнүктөр
Биологиялык концепция боюнча түр — мүчөлөрү табигый шартта өз ара көбөйө алган жана башка мындай топтордон репродуктивдик обочолонгон топ.
Популяция — бир учурда бир аймакта жашаган жана өз ара көбөйүү мүмкүнчүлүгү бар бир түрдүн организмдер тобу.
Генофонд — белгилүү учурда популяцияда болгон бардык аллелдердин жыйындысы.
Репродуктивдик обочолонуу жупташууну, уруктанууну же тукумдуу урпактын пайда болушун токтотуп, ген агымына тоскоол болгон бөгөттөрдөн турат.
Түр пайда болуу — бир линиянын эки же андан көп репродуктивдик обочолонгон линияга бөлүнүү эволюциялык процесси.
Адаптивдик ажыроо ар башка чөйрөлөрдөгү популяциялар тандалуу колдогон ар түрдүү белгилерди топтогондо жүрөт.