
Механикалык кыймыл: траектория, жол жана орун алмаштыруу
Дене кайда экенин жана канча алыс жүргөнүн кантип сүрөттөйбүз?
Негизги ой: Дене убакыттын өтүшү менен башка денелерге салыштырмалуу ордун өзгөрткөндө, ал механикалык кыймыл жасайт деп айтабыз. Бул кыймылды так сүрөттөө үчүн физика бизге үч жөнөкөй курал берет: траектория (дене кыймылдаган сызык), жол (ошол сызыктын канчасын басып өткөнү) жана орун алмаштыруу (баштоо чекитинен канча алыс жана кайсы багытта бүткөнү).
Сабактын аягында сиз:
- механикалык кыймыл эмне экенин жана эмне үчүн ар дайым саноо телосу керек экенин айта аласыз;
- кыймыл эмне үчүн салыштырмалуу экенин түшүндүрөсүз (жүргүнчү бир эле убакта кыймылдап да, туруп да калат);
- траекторияны жолдон айырмалайсыз;
- жолду s метр менен өлчөп, анын белгисин колдоносуз;
- орун алмаштырууну багытталган кесинди (вектор) катары түшүнүп, анын жолдон эмнеси менен айырмаланарын көрөсүз.