Механикалык иш, кубаттуулук жана энергия; сакталуу закону
Оор баштыкты көтөрүү эмне үчүн чарчатат жана ал күч кайда кетет
Негизги ой: күч денени түртсө же тартса жана дене чын эле кыймылдаса, күч иш аткарат. Иш аткарганда биз энергияны бир денеден экинчисине өткөрөбүз же аны бир түрдөн экинчи түргө айландырабыз. Энергия эч качан жоголбойт — ал жөн гана өтөт же формасын өзгөртөт. Ушул жалгыз ой кулаган ташты да, термелген маятникти да, тоо дарыясынан алынган электрди да түшүндүрөт.
Сабактын аягында сиз:
- механикалык ишти A = F · s формуласы менен эсептей аласыз,
- күч качан нөл иш аткарарын айта аласыз,
- кубаттуулукту N = A / t формуласы менен таап, ватт менен иштей аласыз,
- кинетикалык энергияны (Eк = mv2/2) жана потенциалдык энергияны (Eп = mgh) сүрөттөй аласыз,
- бир түрдөгү энергия экинчисине кантип өтөрүн түшүндүрө аласыз,
- механикалык энергиянын сакталуу законун айта аласыз.