Санды анын пайызы боюнча табуу
Бул эмнени билдирет?
Бир нерсенин бөлүгүн жана ал бөлүк канча пайызды түзөрүн билгенде, биз бүтүн санды таба алабыз. Бул санынын пайызын табуунун тескериси!
Түз маселе
"80дин 25% канча?"
80 × 0.25 = 20
Бүтүндү билебиз, бөлүгүн табабыз
Тескери маселе (Бүгүнкү тема!)
"Кайсы сандын 25% 20 болот?"
20 ÷ 0.25 = 80
Бөлүгүн билебиз, бүтүндү табабыз
Негизги формула
Бүтүн = Бөлүк ÷ (Пайыз ÷ 100)
же жөнөкөй:
Бүтүн = Бөлүк ÷ Пайыздын ондук түрү
Формуланын визуалдык көрсөтүлүшү
БҮТҮН (100%)
= ?
БӨЛҮК (25%)
25%
Эгер 25% = 20 болсо, анда 100% = 20 ÷ 0.25 = 80
БӨЛҮКТҮ ПАЙЫЗГА бөлсөк БҮТҮНДҮ алабыз
1-ыкма: Ондук сандарды колдонуу
- Пайызды ондук санга айландыр (100гө бөл)
- Бөлүктү бул ондук санга бөл
Мисал: 15 кайсы сандын 30% болот?
1-кадам: 30% = 30 ÷ 100 = 0.30
2-кадам: 15 ÷ 0.30 = 50
✓ Жооп: 50
2-ыкма: Бөлчөктөрдү колдонуу
- Пайызды бөлчөккө айландыр
- Тескери санга көбөйтүү менен бөл
Мисал: 20 кайсы сандын 25% болот?
1-кадам: 25% = 25/100 = 1/4
2-кадам: 20 ÷ 1/4 = 20 × 4/1 = 80
✓ Жооп: 80