Рационалдык сан деген эмне?
Негизги аныктама
Рационалдык сан — бул a/b бөлчөк түрүндө жазыла турган ар кандай сан, мында:
- a жана b бүтүн сандар (оң же терс бүтүн сандар)
- b ≠ 0 (бөлүм нөлгө барабар боло албайт)
Буга төмөнкүлөр кирет:
Бүтүн сандар
5, −3, 0
5 = 5/1, −3 = −3/1Бөлчөктөр
2/3, −7/4
Мурунтан эле a/b түрүндөОндук бөлчөктөр
0.5, 0.333...
Чектүү же кайталануучуЭмне үчүн "Рационалдык"?
"Рационалдык" сөзү "акылга сыярлык" дегенден эмес, "катыш" (ratio) сөзүнөн келип чыккан!
Ар бир рационалдык сан эки бүтүн сандын катышы болуп саналат. Муну эки бүтүн санды салыштыруу деп түшүнсө болот.
Эстеңиз: Рационалдык = Катыш-тык (катыш түрүндө жазылат)
Рационалдык сандардын символу
ℚ
"Quotient" (бөлүндү) сөзүнөн
ℤ ⊂ ℚ "бүтүн сандар рационалдык сандардын ичинде" дегенди билдирет
Бүтүн сандар рационалдык сандар БОЛУП САНАЛАТ
Ар бир бүтүн сан автоматтык түрдө рационалдык сан болуп саналат! Себеби:
| Бүтүн сан | Бөлчөк түрүндө | Түшүндүрмө |
|---|---|---|
| 5 | 5/1 | 5 бөлүнгөндө 1гө барабар 5 |
| −3 | −3/1 | −3 бөлүнгөндө 1гө барабар −3 |
| 0 | 0/1 | 0 бөлүнгөндө 1гө барабар 0 |
| 7 | 7/1 | 7 бөлүнгөндө 1гө барабар 7 |
| −5 | −5/1 | −5 бөлүнгөндө 1гө барабар −5 |
Интерактивдүү визуализация — толук сабакта жеткиликтүү
Бүтүн сандардын жыйындысы (ℤ) рационалдык сандардын жыйындысынын (ℚ) толугу менен ичинде