3D Фигураларды түшүнүү: Цилиндр, Конус, Сфера жана Шар
Бул сабакта биз күн сайын кездештирген төрт маанилүү үч өлчөмдүү (3D) фигураларды изилдейбиз. Бул фигуралардын ийри беттери бар, бул аларды куб жана призма сыяктуу фигуралардан айырмалайт.
Цилиндр
Цилиндр - бул төмөнкүлөргө ээ 3D фигура:
- 1Эки параллель тегерек негиз (үстү жана асты)
- 2Негиздерди бириктирген бир ийри бет
- 3Бийиктиги боюнча бирдей радиус
Турмуштагы мисалдар: Консерва банкалары, түтүктөр, батарейкалар, шамдар, чөйчөктөр
Негизги формулалар:
Көлөмү: V = πr²h
Ийри бетинин аянты: CSA = 2πrh
Толук бетинин аянты: TSA = 2πr² + 2πrh = 2πr(r + h)
Мында r = радиус, h = бийиктик, π ≈ 3.14159
Интерактивдүү 3D Цилиндр
Интерактивдүү визуализация — толук сабакта жеткиликтүү
Конус
Конус - бул төмөнкүлөргө ээ 3D фигура:
- 1Бир тегерек негиз
- 2Чокуга (апекске) тарала турган бир ийри бет
- 3Негиздин четинен чокуга чейинки кыйшык бийиктик (l)
Турмуштагы мисалдар: Балмуздак конустары, майрамдык калпактар, жол конустары, воронкалар
Негизги формулалар:
Көлөмү: V = ⅓πr²h
Кыйшык бийиктик: l = √(r² + h²)
Ийри бетинин аянты: CSA = πrl
Толук бетинин аянты: TSA = πr² + πrl = πr(r + l)
Интерактивдүү 3D Конус
Интерактивдүү визуализация — толук сабакта жеткиликтүү