7-класс химиясы • Расмий II бөлүм: Заттар жана алардын түзүлүшү
Таза заттар жана аралашмалар
Үлгү эмнеден турарын жана анын бөлүктөрүн кантип ажыратууга болорун байкалуучу касиеттер жана бөлүкчөлөр модели аркылуу аныктайбыз.
Негизги ой жана окуу максаттары
Үлгүдө бир химиялык зат же физикалык түрдө аралашкан бир нече зат болушу мүмкүн. Сырткы көрүнүш дайыма жетиштүү эмес: тунук аба менен тунук туз эритмеси — аралашмалар, ал эми таза кошулмада бир нече түрдөгү атом болушу мүмкүн. Химик байкоону, өлчөнүүчү касиеттерди жана бөлүкчөлөр моделин бириктирет.
Сабактан кийин силер:
- таза зат менен аралашманы макроскопиялык жана бөлүкчөлүк деңгээлде түшүндүрө аласыңар;
- бир тектүү жана бир тектүү эмес аралашмаларды айырмалайсыңар;
- аралашманын курамы өзгөрмө, ал эми таза заттын мүнөздүү касиеттери бар экенин негиздейсиңер;
- атом түрлөрүн заттардын саны менен чаташтырбай, бөлүкчө схемаларын классификациялайсыңар;
- физикалык касиеттердин айырмасына жараша алгачкы бөлүү ыкмасын тандайсыңар.
1. Химияда «таза» деген эмне?
Таза зат — химиялык табияты анык жана үлгүнүн бардык бөлүгүндө курамы бирдей болгон материя. Бөлүкчөлөр деңгээлинде ар бир мүнөздүү бөлүкчө ошол эле бир затка таандык. Ошондуктан таза үлгүнүн белгилүү басымдагы туруктуу эрүү температурасы сыяктуу мүнөздүү физикалык касиеттери болот.