Импульс, импульстун сакталуу закону жана реактивдик кыймыл
Мылтык эмне үчүн кайра тебет, ракета бош мейкиндикте эмне үчүн учат жана ар бир кагылышууда кайсы чоңдук өзгөрбөй калат
Негизги идея: Ар бир кыймылдап жаткан дене «кыймыл санын» алып жүрөт, аны импульс деп аташат жана ал массанын ылдамдыкка көбөйтүндүсүнө барабар. Туюк системада денелер кандай гана түртүшпөсүн, тартышпасын же кагылышпасын, жалпы импульс өзгөрбөйт. Ушул бир эреже кайтарымды, ракеталарды жана спутниктердин кыймылын түшүндүрөт.
Сабактын аягында сиз:
- импульстун p = mv аныктамасын берип, анын бирдигин жана вектордук табиятын айта аласыз;
- күчтүн импульсун F·t дененин импульсунун өзгөрүшү менен байланыштыра аласыз;
- туюк система үчүн импульстун сакталуу законун түзүп, колдоно аласыз;
- кайтарымды жана реактивдик кыймылды түшүндүрө аласыз;
- ракеталар кантип ылдамдаарын жана спутниктер орбитада кантип кармалаарын сүрөттөй аласыз.