Фотоэффект; квант жана фотон
Жарык затка тийгенде эмне үчүн энергия үлүштөрүнүн агымы катары жүрүм-турум кылат
Негизги идея: Жарык металлга тийгенде анын бетинен электрондорду чыгарып сала алат. Бул фотоэффект. Кылдат тажрыйбалар муну жарыкты бир гана толкун деп эсептесек түшүндүрүүгө болбой турганын көрсөтөт. Жарык майда энергия үлүштөрүнүн — фотондордун агымы катары жүрөт, алардын ар бири E = hf энергиясын алып жүрөт. Бир фотон бүт энергиясын бир электронго берет. Планк менен Эйнштейндин бул идеясы бүткүл кванттык физикага жол ачкан.
Сабактын аягында сиз:
- жарыктын зат менен кандай аракеттешип электрондорду чыгарарын сүрөттөй аласыз,
- фотоэффекттин үч тажрыйбалык законун айта аласыз,
- фотондун энергиясынын формуласын E = hf = hc/λ колдоно аласыз,
- Эйнштейндин фотоэффект теңдемесин hf = A + Eк,макс колдоно аласыз,
- чыгуу жумушун жана кызыл чекти (босого чейинки жыштыкты) түшүндүрө аласыз,
- фотоэлементтерди жана алар кайда колдонуларын сүрөттөй аласыз.