Атом: планетардык модель, Бордун постулаттары, лазерлер жана рентген
Физиктер атомдун ичинде эмне бар экенин кантип аныкташканы жана бул билим бизге лазерлерди жана рентген сүрөттөрүн кантип бергени.
Негизги идея: Атом дээрлик толугу менен бош мейкиндиктен турат, анын борборунда кичинекей, оор, оң зарядуу ядро, ал эми жеңил электрондор андан алыс тегеренип жүрөт. Электронго энергиянын белгилүү бекитилген маанилери гана уруксат берилет. Электрон бир уруксат берилген энергиядан экинчисине өткөн сайын атом жарыкты өзүнчө үлүштөр – фотондор түрүндө чыгарат же жутат. Ушул өтүүлөрдү башкаруу – лазердин иши, ал эми электрондорду металл нысанага катуу тормоздоо рентген нурларын берет.
Сабактын аягында сиз:
- Резерфорддун алтын фольга менен тажрыйбасын жана андан чыккан планетардык (ядролук) моделди сүрөттөй аласыз;
- планетардык модель классикалык физикага эмне үчүн туура келбей турганын түшүндүрө аласыз;
- Бордун эки постулатын айтып, hν = Em − En формуласын колдоно аласыз;
- энергетикалык деңгээлдердин диаграммасын окуп, чыгарылган фотондун энергиясын жана толкун узундугун эсептей аласыз;
- лазер жана рентген нурлары кантип алынарын жана кайда колдонуларын түшүндүрө аласыз.