Ньютондун закондору
Эмне үчүн денелер тынч турат, ылдамдайт же кайра түртөт — бүт механика таянган үч эреже
Негизги идея: 7–8-класстарда сиз кыймылды сүрөттөөнү үйрөндүңүз — координата, ылдамдык, ылдамдануу. Ньютондун үч закону кыймылдын себебин түшүндүрөт: дене өз ылдамдыгын нөлгө барабар эмес тең аракеттенүүчү күч таасир эткенде гана өзгөртөт, өзгөрүүнүн чоңдугу F = ma формуласы менен аныкталат жана ар бир аракетке барабар каршы аракет коштолот. Кулап жаткан алмадан баштап Байконур үстүндөгү ракетага чейин баары ушул үч эрежеге баш ийет.
Теманын аягында сиз:
- Ньютондун биринчи, экинчи жана үчүнчү закондорун так айта аласыз;
- күч, масса жана ылдамдануунун байланышы үчүн F = ma колдоносуз;
- күчтөрдүн диаграммасын тартып, тең аракеттенүүчү күчтү табасыз;
- масса менен салмакты айырмалайсыз;
- аракет–каршы аракет жубундагы эки денени атайсыз;
- ньютон, килограмм жана м/с2 менен жөнөкөй маселелерди чечесиз.