Толкундардын жана жарыктын интерференциясы жана дифракциясы
Эки толкун эмне үчүн караңгылык бере алат жана жарык эмне үчүн кырларды айланып өтөт
Негизги идея: эки толкун бири-бирине дал келгенде, алардын жылышуулары жөн гана кошулат. Чоку менен чоку дал келген жерде добуш катуураак, жарык жарыгыраак болот; чоку менен чуңкур дал келген жерде алар бири-бирин басат жана тынчтык же караңгылык пайда болот. Мындай дал келүү интерференция деп аталат. Толкундар ошондой эле тоскоолдуктарды айланып өтөт жана тар тешиктерден өткөндөн кийин жайылат — бул дифракция. Бул эки кубулуш чогуу жарыктын толкун экенин далилдейт жана самын көбүгүнүн түстөрүн, компакт-дисктин алтын-күлгүн жаркырашын жана досуңузду үйдүн бурчунан угаарыңызды түшүндүрөт.
Теманын аягында сиз төмөнкүлөрдү жасай аласыз:
- суперпозиция принцибин түшүндүрүп, аны эки дал келген толкунга колдоно аласыз,
- когеренттик булактар деген эмне жана туруктуу сүрөт үчүн эмне үчүн керек экенин түшүндүрө аласыз,
- максимум (Δd = kλ) жана минимум (Δd = (k + ½)λ) үчүн жол айырмасынын шарттарын колдоно аласыз,
- Юнгдун эки жаракалуу тажрыйбасын сүрөттөп, полосанын кеңдигин Δx = λL/d таба аласыз,
- дифракцияны жана дифракциялык тор үчүн d sin θ = kλ катышын түшүндүрө аласыз,
- интерференция менен дифракциянын күнүмдүк мисалдарын тааныйсыз.