Күкүрт жана анын бирикмелери
Сары S8 кристаллдарынан сульфиддерге, оксиддерге, күкүрт кислотасына жана сульфаттарга чейинки жолду карайбыз.
Окуу максаттары: күкүрттүн аллотропиясын жана мүнөздүү кычкылдануу даражаларын түшүндүрүү; реакцияларды божомолдоо; H2S, SO2, SO3, H2SO4 жана сульфаттарды айырмалоо; коопсуздукту сактоо.
1. Күкүрт — 16-топтогу алты валенттик электрону бар металл эмес. Мүнөздүү кычкылдануу даражалары −2, +4, +6; жөнөкөй затта 0. Кадимки шартта тегиз эмес S8 шакеги туруктуу. Ромбдук жана моноклиндик күкүрт S8 молекулаларынын жайгашуусу менен айырмаланат, тез муздатылган эритинди чынжырлуу пластикалык күкүрттү берет. Булар бир элементтин ар башка түзүлүштөрү — аллотроптор.
Күкүрт — 16-топтогу алты валенттик электрону бар металл эмес. Мүнөздүү кычкылдануу даражалары −2, +4, +6; жөнөкөй затта 0. Кадимки шартта тегиз эмес S8 шакеги туруктуу. Ромбдук жана моноклиндик күкүрт S8 молекулаларынын жайгашуусу менен айырмаланат, тез муздатылган эритинди чынжырлуу пластикалык күкүрттү берет. Булар бир элементтин ар башка түзүлүштөрү — аллотроптор.
−2
H2S жана металл сульфиддеринде күкүрт көбүнчө −2. Көптөгөн эрибеген сульфиддер чөкмө аркылуу аныкталат.
+4
SO2 жана сульфиттерде күкүрт +4. SO2 андан ары кычкылданып, көп учурда калыбына келтиргич болот.
+6
SO3, H2SO4 жана сульфаттарда күкүрт +6 — эң жогорку кадимки даража.
2. Айлануу чынжыры
- Күкүрт күйгөндө SO2 түзүлөт: S + O2 → SO2.
- Катализдик кычкылданууда SO3 алынат: 2SO2 + O2 ⇌ 2SO3.
- SO3 — күкүрт кислотасынын кислоталык ангидриди; башкарылуучу процессте андан H2SO4 алынат.