Азот кислотасы, нитраттар жана азоттун айлануусу
HNO3тү күчтүү кислота жана кычкылдандыргыч катары карап, нитратты реакцияларда жана тирүү системаларда изилдейбиз.
Максаттар: азоттун даражасын эсептөө; нитраттын резонансын жана геометриясын түшүндүрүү; кислота-негиз жана айрым редокс теңдемелерин жазуу; нитраттын пайдасы менен тобокелин баалоо.
1. Түзүлүшү жана диссоциациясы
HNO3тө азот +5: (+1)+x+3(−2)=0. Сууда бул күчтүү бир негиздүү кислота: HNO3 → H+ + NO3−. Нитрат-ион үч бурчтуу тегиз. Үч резонанстык түзүлүш байланыш менен терс зарядды үч кычкылтекке бөлүштүрөт, ошондуктан чыныгы N−O байланыштары тең жана бир туруктуу кош байланыш жок. Делокалдашуу ионду туруктуу кылат.