Алюминий: жеңил металл, коргоочу кабыкча жана амфотердүүлүк
Алюминий химиялык жактан активдүү, бирок жука оксид кабыкчасынын аркасында абада туруктуу. Анын оксиди жана гидроксиди кислоталар менен да, күчтүү негиздер менен да аракеттенет.
1. Түзүлүшү жана касиеттери
Алюминийдин электрондорунун катмарлар боюнча бөлүштүрүлүшү 2,8,3. Ал үч валенттик электронун берип, Al3+ түзөт. Металлдык байланыш өткөргүчтүктү, согулмалуулукту жана созулмалуулукту камсыздайт. Төмөн тыгыздык жеңил конструкциялар үчүн пайдалуу, ал эми куймалоо бекемдикти жогорулатат.
Жаңы алюминий тез кычкылданат: 4Al + 3O2 → 2Al2O3. Тыгыз, жабышкан Al2O3 кабыкчасы металлды абадан жана суудан бөлөт. Бул пассивдешүү көңдөй даттан айырмаланат. Чийилген бет кычкылтек барда кайра пассивдешет.
| Касиет | Себеп же колдонуу |
|---|---|
| Төмөн тыгыздык | Жеңил бөлүктөр жана конструкциялар |
| Жакшы өткөргүчтүк | Электр жана жылуулук өткөрүү |
| Оксид кабыкчасы | Атмосфералык туруктуулук |
| Куймалоо | Бекемдикти жогорулатуу |
2. Амфотердүү оксид жана гидроксид
Амфотердүү деген кислоталар менен да, негиздер менен да аракеттене алганды билдирет. Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O. Күчтүү суудагы негизде: Al2O3 + 2OH− + 3H2O → 2[Al(OH)4]−.