Активдүү металлдар, кальций кошулмалары жана катуу суу
Топтогу орун активдүүлүктү алдын ала айтууга жардам берет, ал эми кальций жана магний иондору суунун катуулугун түшүндүрөт.
1. 1 жана 2-топтор
Щелочтуу металлдарда бир валенттик электрон бар жана алар адатта M+ түзөт. Щелочтуу-жер металлдарында эки электрон болуп, M2+ түзүлөт. Экөө тең активдүү калыбына келтиргичтер, бирок 1-топ көбүнчө күчтүүрөөк аракеттенет. Топ боюнча төмөндөгөндө тышкы электрон ядродон алыстап, экрандашуу күчөйт; электронду берүү жеңилдеп, активдүүлүк өсөт.
| Белги | 1-топ | 2-топ |
|---|---|---|
| Кадимки ион | M+ | M2+ |
| Суу менен | Көбүнчө күчтүү: гидроксид + H2 | Ca аракеттенет, Mg муздак сууда жай |
| Оксиддер/гидроксиддер | Көбүнчө күчтүү негиздик | Негиздик, эригичтиги ар түрдүү |
2. Мүнөздүү реакциялар
2Na + 2H2O → 2NaOH + H2; 2Mg + O2 → 2MgO; Ca + 2H2O → Ca(OH)2 + H2. Гидроксиддер OH− иондорунун эсебинен щелочтуу чөйрө түзөт.
Жалындын түсү айрым иондорду таанууга жардам берет: Na — ачык сары, K — кызгылт көк, Ca — кызгылт-сары. Бирок булгануу жана аралашмалар тоскоол болот, ошондуктан таза зым, көзөмөл жана кошумча сыноо керек.