Ыргытылган дененин кыймылы: тик өйдө жана горизонтко бурч менен
Бир ылдамдануу, эки көз каранды эмес кыймыл: оордук ыргытылган ар бир топтун, жебенин жана суу агымынын жолун кандай түзөт.
Негизги ой: Дене колдон чыгып, ага бир гана оордук күчү таасир эткенде, анын ылдамдануусу туруктуу: бул тик ылдый багытталган эркин түшүү ылдамдануусу g, модулу g = 9,8 м/с2 (көбүнчө 10 м/с2 деп тегеректешет). Кызыгы, горизонталдык жана вертикалдык кыймылдар толук көз каранды эмес. Вертикаль боюнча дене эркин түшүүдө; горизонталь боюнча ал бирдей ылдамдык менен жылат. Ар бир маселени ушул эки багытка бөлүңүз — ошондо математика 1-темадагы бирдей ылдамданган кыймылдын формулаларына айланат.
Теманын аягында сиз төмөнкүлөрдү жасай аласыз:
- тик өйдө же ылдый ыргытылган дене үчүн теңдемелерди жазуу,
- максималдуу бийиктикти, көтөрүлүү убактысын жана учуу убактысын табуу,
- баштапкы ылдамдыкты синус жана косинус аркылуу vx жана vy деп ажыратуу,
- бурч менен ыргытылган дене үчүн алыстык, бийиктик жана учуу убактысынын формулаларын чыгаруу жана колдонуу,
- эмне үчүн 45° эң чоң алыстыкты берерин жана жол эмне үчүн парабола экенин түшүндүрүү.