Серпилгичтик, салмак жана тең салмактуулук
Күч нерсени деформациялап, кыймылын өзгөртүп же айланта алат.
1. Деформация жана серпилгичтик
Созуу узартат, кысуу кыскартат, ийүү ийри кылат, ал эми жылышуу коңшу катмарларды жылдырат. Күч алынгандан кийин серпилгич нерсе баштапкы формасына келет, пластикалык өзгөрүү сакталат. Пружинанын сызыктуу аймагында F = kΔx, мында k — Н/м менен өлчөнгөн катуулук, Δx — метр менен берилген узаруу же кысылуу. Күч-узаруу графигинин жантаюусу k ге барабар. Пропорционалдык чектен кийин график түз болбойт; серпилгичтик чектен ашуу туруктуу деформацияга алып келиши мүмкүн.
2. Салмак жана массалар борбору
Масса инерттүүлүктү мүнөздөйт жана килограмм менен өлчөнөт. Оордук күчү W = mg болуп, ньютон менен өлчөнөт. Бир тектүү тартылуу талаасында бөлүштүрүлгөн күчтү массалар борбору аркылуу ылдый багытталган бир күч катары көрсөтөбүз. Таяныч реакциясы, керилүү жана сүрүлүү күчтөрү эркин дене диаграммасында өзүнчө көрсөтүлөт.
3. Күч моменти жана тең салмак
Тандалган айлануу огуна карата момент τ = rF sin θ = Fd⊥, мында d⊥ — октон күчтүн аракет сызыгына чейинки перпендикуляр аралык. Моменттер үчүн бир белги эрежеси тандалат. Статикалык тең салмактуулукта бир убакта ΣF = 0 жана Στ = 0; күчтөрдүн тең салмагы гана айланууну токтото албайт.