
Сүрүлүү тереңдетилген: тынчтык, жылмышуу жана тоголонуу сүрүлүүсү
Беттер эмне үчүн кармашат, жылмышат жана тоголонот — жана муну кантип эсептейбиз
Негизги ой: Сүрүлүү — бул эки дене тийишкен беттин боюнда аракеттенген күч. Ал ар дайым салыштырмалуу жылмышууга (же жылмышуу умтулуусуна) каршы турат. 10-класста биз "сүрүлүү — тоскоолдук" деген көз караштан сандык сүрөттөөгө өтөбүз: максимумга чейин өзүн ыңгайлаштырган тынчтык сүрүлүүсү; болжол менен туруктуу калган жылмышуу сүрүлүүсү; жана бул экөөнөн бир кыйла кичине тоголонуу сүрүлүүсү. Үчөө тең сүрүлүү күчүн нормалдык реакция күчү менен сүрүлүү коэффициенти аркылуу байланыштырган жөнөкөй закондорго баш ийет.
Теманын аягында сиз:
- тынчтык, жылмышуу жана тоголонуу сүрүлүүсүн ажырата аласыз жана чоңдугу боюнча иреттейсиз,
- fт ≤ μтN жана fж = μжN формулаларын туура колдоносуз,
- горизонталда жана кыйгач жазылыкта нормалдык реакция күчүн табасыз,
- кыйгач жазылык маселелерин, анын ичинде сүрүлүү бурчун tg θк = μт чечесиз,
- инженерлер сүрүлүү менен кайда күрөшөрүн, кайда ал зарыл экенин түшүндүрөсүз.