Магнит талаасы: индукция, Ампер жана Лоренц күчтөрү
Электр ток кантип магнетизм жаратат, талаа токтор менен кыймылдаган заряддарга кантип таасир этет жана темир эмне үчүн өзгөчө
Негизги ой: магнит талаасы кыймылдаган электр заряддары (токтор) жана магниттелген зат тарабынан жаратылат жана бир гана кыймылдаган заряддарга таасир этет. Анын күчүн жана багытын бир вектор — магнит индукциясы B аныктайт. Ушул бир вектордон бул теманын эки негизги күчү келип чыгат: ток өткөн өткөргүчкө таасир этүүчү Ампер күчү жана өзүнчө кыймылдаган зарядга таасир этүүчү Лоренц күчү.
Сабактын аягында сиз:
- ток кантип магнит талаасын жаратарын түшүндүрүп, талаанын багытын буравчик (оң кол) эрежеси боюнча таба аласыз;
- магнит индукциясына B аныктама берип, анын бирдигин — тесланы атай аласыз;
- Ампер күчүн F = BIL sin α эсептеп, анын багытын сол кол эрежеси боюнча таба аласыз;
- Лоренц күчүн F = qvB sin α эсептеп, талаадагы заряддын тегерек боюнча кыймылын сүрөттөй аласыз;
- диамагнетиктерди, парамагнетиктерди жана ферромагнетиктерди ажыратып, магниттик жазууну түшүндүрө аласыз.