Беттик чыңалуу жана капиллярдык кубулуштар
Суюктуктун бети эмне үчүн керилген серпилгич кабыкча сыяктуу иштейт
Негизги идея: Суюктуктун эркин бетиндеги молекулалар бири-бирин тартып, бет мүмкүн болушунча кичине аянтка кысылууга умтулат. Ушундан улам бет керилген кабыкча сыяктуу иштейт — муну беттик чыңалуу деп аташат. Ошол эле молекулалык күчтөр суюктукту ичке түтүкчөлөр боюнча өз алдынча жогору көтөрүлүүгө мажбурлайт — бул капиллярдык кубулуш.
Сабактын аягында сиз:
- беттик чыңалууну молекулалар ортосундагы күчтөр аркылуу түшүндүрө аласыз;
- беттик чыңалуу коэффициенти σ менен F = σL формуласын колдоно аласыз;
- нымдоочу суюктуктарды нымдабоочулардан мениск формасы боюнча айырмалай аласыз;
- көтөрүлүү бийиктигинин формуласын h = 2σ/(ρgr) колдоно аласыз;
- табиятта жана турмушта беттик чыңалуу менен капиллярдуулукка мисал келтире аласыз.