
Жылуулуктун саны жана салыштырма жылуулук сыйымдуулугу
Бир нерсени жылытуу үчүн чын эле канча энергия керек? Ар кандай заттар үчүн жооп абдан айырмаланат.
- жылуулуктун саны Q деген эмне жана ал кайсы бирдиктерде өлчөнөрүн айтуу,
- салыштырма жылуулук сыйымдуулугу c эмнени билдирерин түшүндүрүү жана анын маанисин таблицадан табуу,
- жылуулукту, массаны же температуранын өзгөрүшүн эсептөө үчүн Q = cm(t2 − t1) формуласын колдонуу,
- ысык жана муздак денелер аралашканда жылуулук тең салмактуулугу идеясын колдонуу,
- c мектеп лабораториясында кантип өлчөнөрүн сүрөттөө.
1. Жылуулуктун саны деген эмне?
Мурунку темада сиз жылуулук жылуулук өткөрүмдүүлүк, конвекция жана нурлануу аркылуу ысыгыраак денеден муздагыраак денеге өтө аларын билдиңиз. Ошондо энергия жылат. Жылуулуктун саны — бул жөн гана жылуулук берүүдө денеге канча энергия берилгени (же андан алынганы). Аны Q тамгасы менен белгилейбиз.
Бул энергия болгондуктан, жылуулуктун саны башка кайсы гана энергия сыяктуу эле бирдикте — джоуль (Дж) менен өлчөнөт. Чоң маанилер килоджоуль менен берилет: 1 кДж = 1000 Дж.
Эгер дене жылуулук алса, анын температурасы адатта көтөрүлөт, ошондуктан Q оң деп эсептелет. Эгер дене жылуулукту жоготуп муздаса, ошол эле формула терс Q берет — минус белгиси энергия денеден чыгып кеткенин билдирет.