Геометриялык оптика: жарыктын нурдук модели
Негизги ой: геометриялык оптика жарыкты түз нурлар менен моделдейт. Бул модель көлөкөнү, күзгүдөн чагылууну жана тунук чөйрөлөрдүн чек арасында нурдун багытынын өзгөрүшүн түшүндүрөт.
Окуу максаттары
- жарык чыгаруучу жана жарыктанган нерселерди айырмалоо;
- жарыктын түз таралышын жана чагылуу законун колдонуу;
- сынууну сынуу көрсөткүчү аркылуу түшүндүрүү;
- жалпак күзгүдөгү сүрөттөлүштү куруу.
Булак, нур жана көлөкө
Булак жарык чыгарат, ал эми жарыктанган нерсе өзүнө түшкөн жарыкты гана кайра багыттайт. Бир тектүү тунук чөйрөдө нур түз тарайт. Тунук эмес нерсе толук көлөкө, ал эми чоң булак жарым көлөкө да пайда кылат.
Сүрөттөгү нур — багытты көрсөтүүчү модель, ал материалдык жип эмес.
Чагылуу
Түшкөн нур, чагылган нур жана нормаль бир тегиздикте жатат. Бурчтар нормалдан өлчөнөт: $\theta_i=\theta_r$. Жалпак күзгү түз, өлчөмү бирдей жалган сүрөттөлүштү нерсе күзгүнүн алдында турган аралыкка тең аралыкта күзгүнүн артында түзөт.
Сынуу
Чек арада жарыктын ылдамдыгы өзгөргөндүктөн багыты да өзгөрүшү мүмкүн. Сынуу көрсөткүчү $n=c/v$, Снелл закону $n_1\sin\theta_1=n_2\sin\theta_2$. Чоң $n$ болгон чөйрөгө киргенде нур нормалга жакындайт, кичине $n$ болгон чөйрөгө өткөндө нормалдан алыстайт. Нормаль боюнча түшкөн нур багытын өзгөртпөйт.