Кислоталар, туздар жана металлдардын активдүүлүк катары
Ион заряддары туз формулаларын түшүндүрөт, ал эми салыштырмалуу активдүүлүк металл–кислота реакцияларын болжолдоого жардам берет.
1. Кислоталар жана иондор
Сууда кислоталар суутек камтыган кислоталык бөлүкчөлөрдүн концентрациясын көбөйтөт; киришүү теңдемелеринде аларды \(H^+\) деп жазышат, бирок чыныгы эритмеде гидратталган иондор бар. Калган терс ион — кислота калдыгы: хлорид \(Cl^-\), нитрат \(NO_3^-\), сульфат \(SO_4^{2-}\), карбонат \(CO_3^{2-}\).
| Кислота | Аталышы | Кислота калдыгы |
|---|---|---|
| \(HCl\) | туз кислотасы | \(Cl^-\), хлорид |
| \(HNO_3\) | азот кислотасы | \(NO_3^-\), нитрат |
| \(H_2SO_4\) | күкүрт кислотасы | \(SO_4^{2-}\), сульфат |
| \(H_2CO_3\) | көмүр кислотасы | \(CO_3^{2-}\), карбонат |
2. Туздар жана заряд тең салмагы
Баштапкы классификацияда туз — \(H^+\)тен башка оң ион жана \(OH^-\)тен башка терс ион камтыган иондук кошулма. Формулалык бирдиктеги жалпы заряд нөл, иондордун эң кичине бүтүн катышы колдонулат.
\(Ca^{2+}\) жана \(Cl^-\)
Бир кальцийге эки хлорид: \(CaCl_2\).
\(Al^{3+}\) жана \(O^{2-}\)
Жалпы заряд 6: \(Al_2O_3\).
\(Al^{3+}\) жана \(SO_4^{2-}\)
Эки алюминий, үч сульфат: \(Al_2(SO_4)_3\).
Адегенде катион, андан кийин анион аталат: \(NaCl\) натрий хлориди, \(CaCO_3\) кальций карбонаты, \(FeCl_2\) темир(II) хлориди.
3. Металл жана суюлтулган кычкылдандырбаган кислота
Суутектен жогору көп металл ылайыктуу кислотадан суутек ионун сүрүп, туз жана газ түзөт: