Органикалык эмес бирикмелерди классификациялоо
Химиктер курамы жана жүрүм-туруму окшош заттарды класстарга бириктиришет. Киришүү деңгээлинде көптөгөн органикалык эмес бирикмелер төрт негизги класска бөлүнөт: оксиддер, негиздер, кислоталар жана туздар.
Окуу максаттары
- Формула боюнча төрт негизги классты таануу.
- Ар бир класстын түзүлүштүк белгисин түшүндүрүү.
- Бирикмени жөнөкөй заттан айырмалоо.
- Эске сактоого гана таянбай, ырааттуу классификация алгоритмин колдонуу.
Төрт класстын картасы
Оксиддер кычкылтек жана дагы бир элементтен турат; негиздер металл катионун жана OH− топторун камтыйт; үйрөнүлүүчү көп кислоталар суутек менен башталып, кислота калдыгын камтыйт; туздар катион менен кислота калдыгынын анионунан турат.
1. Оксиддер
Оксид — кычкылтек менен башка бир элементтен турган бинардык бирикме. Мисалдар: MgO, CO2, Fe2O3. «Бинардык» деген эки гана башка элемент бар экенин билдирет.
2. Негиздер
Бул деңгээлде негиз металл катиону бир же бир нече гидроксид-топ, OH−, менен бириккен зат катары таанылат. Мисалдар: NaOH жана Ca(OH)2. Кашаа бүт OH тобу кайталанарын көрсөтөт.
3. Кислоталар
Киришүүдө каралуучу көп кислоталардын формуласы суутек менен башталып, андан кийин кислота калдыгы жазылат: HCl, HNO3, H2SO4.
4. Туздар
Туз оң иондон, көбүнчө металл ионунан же NH4+ ионунан, жана кислота калдыгынын терс ионунан турат. Мисалдар: NaCl, K2SO4, CaCO3.