Пайыздык сөз маселелери
SAT Математика — Толук өздөштүрүү колдонмосу
Үч негизги пайыздык байланыш
SAT сынагындагы ар бир пайыздык маселе үч чоңдукка келип такалат: Бөлүк, Пайыз жана Бүтүн. Бул үч формуланы өздөштүрсөңүз, каалаган негизги пайыздык маселени чече аласыз.
Бөлүктү табуу
Бөлүк = Пайыз × Бүтүн
"80дин 15% канча?"
Бөлүк = 0.15 · 80 = 12
Пайызды табуу
Пайыз = (Бөлүк ÷ Бүтүн) · 100%
"12 — 80дин канча пайызы?"
Пайыз = (12 ÷ 80) · 100% = 15%
Бүтүндү табуу
Бүтүн = Бөлүк ÷ (Пайыз ÷ 100)
"12 — кайсы сандын 15%?"
Бүтүн = 12 ÷ 0.15 = 80
💡 SAT кеңеши — Сөздөрдү математикага которуу:
• "нин/дин" — көбөйтүү (·) дегенди билдирет
• "барабар/болот" — теңдик (=) дегенди билдирет
• "канча" — белгисиз (x) дегенди билдирет
• "канча пайыз" — x/100 дегенди билдирет
Мисал: "80дин канча пайызы 20?" → (x/100) · 80 = 20 → x = 25
• "нин/дин" — көбөйтүү (·) дегенди билдирет
• "барабар/болот" — теңдик (=) дегенди билдирет
• "канча" — белгисиз (x) дегенди билдирет
• "канча пайыз" — x/100 дегенди билдирет
Мисал: "80дин канча пайызы 20?" → (x/100) · 80 = 20 → x = 25
Пайыз ↔ Ондук бөлчөккө которуу
Пайызды ондук бөлчөккө которуу үчүн 100гө бөлүңүз (ондук чекитти солго эки орунга жылдырыңыз). Бул бардык эсептөөлөр үчүн абдан маанилүү.
| Пайыз | Ондук бөлчөк | Жөнөкөй бөлчөк |
|---|---|---|
| 50% | 0.50 | 1/2 |
| 25% | 0.25 | 1/4 |
| 20% | 0.20 | 1/5 |
| 10% | 0.10 | 1/10 |
| 33.3̄% | 0.333... | 1/3 |
| 7% | 0.07 | 7/100 |
| 0.5% | 0.005 | 1/200 |
| 150% | 1.50 | 3/2 |
🧠 Калькуляторсуз бөлүм үчүн кеңеш:
Тез эсептөө үчүн бул бөлчөк эквиваленттерин жаттап алыңыз:
• 25% = 1/4 • 50% = 1/2
• 20% = 1/5 • 10% = 1/10
• 33⅓% = 1/3 • 12.5% = 1/8
• 75% = 3/4 • 40% = 2/5
SAT тез жолу — 80дин 15%:
80дин 10% = 8
80дин 5% = 4 (10%дин жарымы)
80дин 15% = 8 + 4 = 12 ✓
Тез эсептөө үчүн бул бөлчөк эквиваленттерин жаттап алыңыз:
• 25% = 1/4 • 50% = 1/2
• 20% = 1/5 • 10% = 1/10
• 33⅓% = 1/3 • 12.5% = 1/8
• 75% = 3/4 • 40% = 2/5
SAT тез жолу — 80дин 15%:
80дин 10% = 8
80дин 5% = 4 (10%дин жарымы)
80дин 15% = 8 + 4 = 12 ✓