Классикалык ыктымалдык модели
Классикалык ыктымалдык модели — ыктымалдыктар теориясындагы негизги алкактардын бири. Ал эксперименттин бардык натыйжалары бирдей ыктымал болгондо колдонулат.
Расмий аныктама
Эгерде кокус эксперименттин чектүү тандоо мейкиндиги $S = \{s_1, s_2, \ldots, s_n\}$ болуп, бардык $n$ натыйжа бирдей ыктымал болсо, анда $A$ окуясынын ыктымалдыгы:
$$ P(A) = \frac{|A|}{|S|} = \frac{\text{A окуясына ыңгайлуу натыйжалардын саны}}{\text{Бардык мүмкүн болгон натыйжалардын жалпы саны}} $$
мында $|A|$ — $A$ окуясындагы элементтердин санын, ал эми $|S|$ — $S$ тандоо мейкиндигиндеги элементтердин жалпы санын билдирет.
Негизги терминдер
- Кокус эксперимент: Натыйжасын так алдын ала айтуу мүмкүн болбогон процесс (мисалы, сүйрү ыргытуу, тыйын ыргытуу).
- Тандоо мейкиндиги ($S$): Эксперименттин бардык мүмкүн болгон натыйжаларынын жыйындысы.
- Окуя ($A$): Тандоо мейкиндигинин ички жыйындысы — натыйжалардын каалаган жыйнагы.
- Бирдей ыктымал натыйжалар: Ар бир натыйжанын ыктымалдыгы бирдей: бардык $i$ үчүн $P(\{s_i\}) = \frac{1}{n}$.
- Ыңгайлуу натыйжалар: Кызыктырган окуяга таандык натыйжалар.
Классикалык моделдин шарттары
- Тандоо мейкиндиги чектүү болушу керек — натыйжалардын саналуучу, чектелген саны бар.
- Бардык натыйжалар бирдей ыктымал болушу керек — бир дагы натыйжа башкасынан ыктымалдуу эмес.
- Эксперимент так аныкталган болушу керек — натыйжалар өз ара чыгарып салуучу жана толук камтуучу болот.
⚠️ Эскертүү: Классикалык модель натыйжалар бирдей ыктымал БОЛБОГОНДО колдонулбайт. Мисалы, эгерде сүйрү оор жүктөлгөн (салмактуу) болсо, бул моделди түздөн-түз колдонууга болбойт.