Функциянын өсүмү
Негизги идея: Туундуларды жана анализдин өзөгүн түшүнүүдөн мурун, функциялардын кантип өзгөрөрүн түшүнүшүбүз керек. Функциянын өсүмү так ушуну өлчөйт — кирүүчү маанини өзгөрткөндө, функциянын чыгуучу мааниси канчага өзгөрөт.
1. Аргументтин өсүмү
$ f(x) $ функциясы кандайдыр бир аралыкта аныкталган болсун жана $ x_0 $ анын аныктоо областындагы чекит болсун. Эгер аргументти (кирүүчү маанини) $ x_0 $ дан жаңы $ x_1 $ маанисине өзгөртсөк, аргументтин өсүмү мындай болот:
$$ \Delta x = x_1 - x_0 $$
Бул жерде $ \Delta x $ ("дельта x" деп окулат) оң (оңго жылуу), терс (солго жылуу) же нөлгө барабар болушу мүмкүн. Грек тамгасы $ \Delta $ (чоң дельта) "өзгөрүү" же "өсүм" дегенди билдирет.
$ x_1 = x_0 + \Delta x $ экенин белгилеңиз, демек жаңы чекит — баштапкы чекит плюс өсүм.