Айлананын жанамасы
📐 Жанама деген эмне?
Жанама — бул айланага так бир чекитте тийген түз сызык. Бул өзгөчө чекит жанашуу чекити (же тийүү чекити) деп аталат.
Жолдо турган дөңгөлөктү элестетиңиз. Жол дөңгөлөккө так бир чекитте тиет — бул жанама сызык!
🔑 Жанаманын негизги касиеттери
1-касиет: Перпендикулярдуулук
Айлананын жанамасы жанашуу чекитине тартылган радиуска ар дайым перпендикуляр (90°) болот.
Эгерде $OA$ — радиус жана $l$ сызыгы $A$ чекитиндеги жанама болсо, анда:
$OA \perp l$
Бул $\angle OAP = 90°$ дегенди билдирет, мында $P$ — жанама сызыктагы каалаган чекит.
2-касиет: Жанамалардын бирдей узундуктары
Бир эле сырткы чекиттен айланага тартылган эки жанама узундугу боюнча бирдей болот.
Эгерде $PA$ жана $PB$ — сырткы $P$ чекитинен борбору $O$ болгон айланага тартылган жанамалар болсо, анда:
$PA = PB$
Ошондой эле, $\angle OPA = \angle OPB$ ($OP$ түзү жанамалардын ортосундагы бурчту экиге бөлөт).