Курч, тик жана доңуз бурчтуу үч бурчтуктар
Үч бурчтуктарды бурчтары боюнча классификациялоо — 7-класс Геометрия
📐 Киришүү: Үч бурчтуктарды бурчтары боюнча классификациялоо
Үч бурчтуктарды эки негизги жол менен классификациялоого болот: каптал тараптары боюнча (тең тараптуу, тең бүйүрлүү, ар кандай тараптуу) жана бурчтары боюнча. Бул сабакта биз үч бурчтуктарды алардын бурчтарынын түрлөрү боюнча классификациялоого көңүл бурабыз.
🔄 Бурчтарды тез кайталоо
Курч бурч
$90°$ дан кичине
Мисал: $30°$, $60°$, $85°$
Тик бурч
Так $90°$
Кичинекей чарчы менен белгиленет
Доңуз бурч
$90°$ дан чоң, бирок $180°$ дан кичине
Мисал: $100°$, $120°$, $150°$
🔑 Бурчтардын суммасы теоремасы менен байланыш
Бурчтардын суммасы теоремасы
Ар кандай үч бурчтуктун ички бурчтарынын суммасы так $180°$ ге барабар:
$$\angle A + \angle B + \angle C = 180°$$
Негизги байкоо
Бул теоремадан биз үч бурчтукта бурчтардын кандай айкалыштары мүмкүн экендиги жөнүндө маанилүү тыянак чыгара алабыз:
Эгер бир бурч $90°$ же андан чоң болсо...
Анда калган эки бурчтун суммасы $90°$ же андан аз болот. Бул калган эки бурчтун экөө тең курч болушу керек ($90°$ дан кичине) дегенди билдирет.
Мисал: Эгер $\angle A = 110°$ болсо, анда $\angle B + \angle C = 70°$, демек $\angle B$ да, $\angle C$ да $90°$ дан кичине.
Негизги тыянак
КААЛАГАН үч бурчтукта:
- Үч бурчтун баары курч, ЖЕ
- Эки бурч курч, ал эми үчүнчүсү тик же доңуз
Ар бир үч бурчтукта жок дегенде эки курч бурч бар!
Эмне үчүн бир гана курч эмес бурч мүмкүн
| Мүмкүн эмес айкалыш | Эмне үчүн мүмкүн эмес |
|---|---|
| Эки тик бурч ($90° + 90°$) | Сумма = $180°$, үчүнчү бурчка $0°$ калат — мүмкүн эмес! |
| Эки доңуз бурч (мис., $100° + 95°$) | Сумма $180°$ дан ашып кетет — мүмкүн эмес! |
| Бир тик + бир доңуз (мис., $90° + 100°$) | Сумма = $190°$, бул $180°$ дан ашат — мүмкүн эмес! |