Эки параллель түз сызык менен секущийден пайда болгон бурчтар жөнүндө теоремалар
7-класс Геометрия — Параллель түз сызыктардын касиеттери
Бул сабакта биз секущий менен кесилген параллель түз сызыктардын үч маанилүү касиетин үйрөнөбүз. Ар бир теореманы так далилдейбиз жана параллель түз сызыктардын белгилери (признаки) менен касиеттеринин (свойства) айырмасын түшүнөбүз.
I бөлүк: Теоремалардын түзүлүшү
1. Ар бир теореманын эки бөлүгү
Математикадагы ар бир теорема так эки бөлүктөн турат:
ШАРТ (Берилгени)
Эмне берилген — чын деп кабыл алынган баштапкы маалымат.
КОРУТУНДУ (Далилдөө керек)
Эмнени далилдөө керек — шарттан келип чыккан жыйынтык.
2. Мисал: Параллель түз сызыктардын белгиси
Теорема (Белги): "Эгерде эки түз сызыкты секущий кескенде ички тескери бурчтар барабар болсо, анда түз сызыктар параллель."
- Шарт: ички тескери бурчтар барабар
- Корутунду: түз сызыктар параллель
3. Тескери теорема
Тескери теорема шарт менен корутундуну алмаштыруу аркылуу түзүлөт:
ЭГЕРДЕ ички тескери бурчтар барабар болсо
АНДА түз сызыктар параллель
ЭГЕРДЕ түз сызыктар параллель болсо
АНДА ички тескери бурчтар барабар
4. Касиеттер жана Белгилер
| Белгилер (Признаки) | Касиеттер (Свойства) |
|---|---|
| Түз сызыктардын параллелдигин ДАЛИЛДӨӨ үчүн колдонулат | Түз сызыктар параллель БОЛГОНДО эмне ЧЫН экенин сүрөттөйт |
| Берилгени: бурч катнаштары → Корутунду: $a \parallel b$ | Берилгени: $a \parallel b$ → Корутунду: бурч катнаштары |
| Багыт: бурчтар → параллелдик | Багыт: параллелдик → бурчтар |