Вектор түшүнүгү
Негизги идея:
Вектор — бул чоңдугу (өлчөмү/узундугу) жана багыты бар математикалык объект. Кадимки сандардан (скалярлардан) айырмаланып, векторлор бизге "канча" гана эмес, "кайсы тарапка" экенин да айтып берет.
Скаляр жана Вектор
| Скаляр | Вектор |
|---|---|
| Температура: 25°C | Шамал: 30 км/с Түндүккө |
| Масса: 5 кг | Күч: 10 Н 45° бурчта |
| Ылдамдык: 60 км/с | Ылдамдык: 60 км/с Чыгышка |
| Чоңдугу гана | Чоңдугу + Багыты |
Расмий аныктама
Вектор — бул багытталган кесинди. Эгерде вектор $A$ чекитинен $B$ чекитине багытталса, аны $\vec{AB}$ деп жазабыз.
- Башталгыч чекит (куйругу): $A$ — вектор башталган жер
- Аяктоочу чекит (башы): $B$ — вектор аяктаган жер (жебенин учу)
- Чоңдугу: $|\vec{AB}|$ — кесиндинин узундугу
- Багыты: вектор түзгөн бурч (көбүнчө оң $x$-огунан ченелет)
Векторлорду $\vec{a}$, $\vec{b}$ же калың тамга менен: a, b деп белгилейбиз.