Түз сызыктын теңдемеси
📐 Түз сызыктын теңдемеси деген эмне?
Түз сызыктын теңдемеси — бул ошол сызыкта жаткан ар бир чекитти $(x, y)$ сүрөттөгөн алгебралык туюнтма. Ал сызыктагы бардык чекиттердин $x$-координатасы менен $y$-координатасынын ортосундагы байланышты белгилейт.
Негизги идея: Түз сызык эки нерсе менен толук аныкталат — анын жантыгы (тиктиги) жана анын орду (координаталар тегиздигинде кайда жайгашканы).
📏 Жантык (Градиент)
Жантык ($m$ менен белгиленет) сызыктын канчалык тик экенин өлчөйт. Сызыктагы эки чекит $(x_1, y_1)$ жана $(x_2, y_2)$ берилсе:
$$ m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{\text{Көтөрүлүш}}{\text{Жылыш}} $$
- $m > 0$ → Сызык өйдө багытталат (солдон оңго)
- $m < 0$ → Сызык ылдый багытталат (солдон оңго)
- $m = 0$ → Сызык горизонталдуу
- $m$ аныкталбаган → Сызык вертикалдуу
Интерактивдүү визуализация — толук сабакта жеткиликтүү