Геометриядагы айлануу
Айлануу деген эмне?
Айлануу — бул фигураны айлануу борбору деп аталган туруктуу чекиттин тегерегинде буруучу трансформация. Фигуранын ар бир чекити ошол чекитти борбор кылган тегерек жаа боюнча жылат.
Айлануу үч нерсе менен аныкталат:
- 1. Айлануу борбору — фигура тегерегинде бурулуучу туруктуу чекит
- 2. Айлануу бурчу — фигура канчалык бурулат (градус менен ченелет)
- 3. Багыт — саат жебесине каршы (оң) же саат жебеси боюнча (терс)
Айлануунун негизги касиеттери
Айлануу — катуу трансформация (изометрия)
- Аралыктар сакталат
- Бурч чоңдуктары сакталат
- Сүрөт баштапкы фигурага конгруэнттүү
- Ориентация (чокулардын тартиби) сакталат
Макулдашуу
- Саат жебесине каршы = оң бурч
- Саат жебеси боюнча = терс бурч
- Толук айлануу = $360°$
- Жарым айлануу = $180°$
- Чейрек айлануу = $90°$