Кросс көбөйтүндү (Вектордук көбөйтүндү)
Үч өлчөмдүү мейкиндиктеги эки векторду алып, экөөнө тең перпендикуляр жаңы вектор чыгарган күчтүү амал.
1. Мейкиндиктеги аныктама
Үч өлчөмдүү мейкиндикте $\mathbf{a}$ жана $\mathbf{b}$ эки вектор берилсин, алардын кросс көбөйтүндүсү (ошондой эле вектордук көбөйтүндү деп аталат), $\mathbf{a} \times \mathbf{b}$ деп жазылат, үч касиет менен аныкталган вектор:
мында $\theta$ — $\mathbf{a}$ менен $\mathbf{b}$ ортосундагы бурч ($0 \le \theta \le \pi$).
$\mathbf{a} \times \mathbf{b}$ $\mathbf{a}$ жана $\mathbf{b}$ экөөнө тең перпендикуляр, демек аларды камтыган тегиздикке перпендикуляр.
Тегиздиктен өйдө же ылдый караганы оң кол эрежеси менен аныкталат.
Оң кол эрежеси жана бурагыч аналогиясы
Оң колуңуздун манжаларын $\mathbf{a}$ багытына каратыңыз, андан кийин аларды кичине бурч аркылуу $\mathbf{b}$ тарапка бүгүңүз. Баш бармагыңыз $\mathbf{a} \times \mathbf{b}$ багытын көрсөтөт.
Бурагыч аналогиясы: Оңго буралуучу (стандарт) бурагычты элестетиңиз. Сабын $\mathbf{a}$ менен тегиздеп, учун $\mathbf{b}$ тарапка буруңуз. Бурама жылган багыт — $\mathbf{a} \times \mathbf{b}$ багыты.